Η τέχνη του να ακούς

Η τέχνη του να ακούς

 

Σε ένα από τα σεμινάρια επαγγελματικής επιμόρφωσης που παρακολούθησα, ο εισηγητής τόνιζε την ανάγκη να ακούμε τον  συνομιλητή μας, είτε είναι πελάτης είτε συνάδελφος είτε οποιοδήποτε άλλος.
 
Ομολογώ ότι δεν κατάλαβα αμέσως τι ακριβώς εννοούσε. Θεωρούσα αυτονόητο ότι ποτέ κανείς δεν πιάνει μονότερμα την κουβέντα, με εξαίρεση λίγους "σεσημασμένους" πολυλογάδες. Αργότερα όμως, και έχοντας κατά νου αυτή την παραίνεση, έπιασα τον εαυτό μου κάποιες φορές να περιμένω με αδημονία τον άλλο να τελειώσει για να ανταπαντήσω, χωρίς να πολυακούω αυτά που λέει, ενώ σε άλλες περιστάσεις τον διέκοπτα με προπέτεια.
 
 Παρατήρησα μάλιστα ότι δεν ήμουν ο μοναδικός. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ακούν με σκοπό να καταλάβουν για να απαντήσουν, αλλά περιμένουν ανυπόμονα να τελειώσει ο συνομιλητής για να ξαναπάρουν εκείνοι τον λόγο.
 
Όταν συνειδητοποίησα όλα αυτά, άλλαξα συμπεριφορά και φρόντισα να γίνω  συνειδητά καλός ακροατής. Η αλήθεια είναι πως αυτό δεν έγινε από την μια στιγμή στην άλλη. Χρειάζεται προσπάθεια και επιμονή για να ξεπεράσεις τις παλιές σου συνήθειες. Όπως είπε κάποιος: "η ακοή είναι μια από τις πέντε αισθήσεις. Η ακρόαση όμως είναι τέχνη". Και όπως όλες οι τέχνες μαθαίνεται με υπομονή και εξάσκηση.
 
Τώρα περιμένω με υπομονή να τελειώσει ο άλλος την κουβέντα του για να μιλήσω. Δεν τον διακόπτω, άλλωστε αυτό είναι αγένεια, αλλά τον ακούω με προσοχή έστω κι αν συμβαίνει να διαφωνώ με τα λεγόμενά του. Έμαθα ακόμη να μπαίνω στην θέση του και να βλέπω τα πράγματα από την δική του οπτική γωνία, που μπορεί να είναι διαφορετική από τη δική μου.
 
Έτσι μπορώ να κατανοήσω πώς σκέπτεται, ποια είναι τα κίνητρα και οι στόχοι του. Δεν διστάζω να αναγνωρίζω το δίκιο του, πράγμα σπάνιο στις συζητήσεις που γίνονται καθημερινά. Το αποτέλεσμα είναι η καλλίτερη επικοινωνία μεταξύ μας, που έχει πάντα αμοιβαίο όφελος.
 
Αρνητικοί παράγοντες που μας εμποδίζουν να είμαστε καλοί ακροατές είναι πολλοί: περιορισμένος χρόνος, αίσθημα υπεροχής έναντι του ομιλητή, ανία, προσωπική αντιπάθεια, μια σωματική ενόχληση ή πόνος που μας διακατέχει, ένα άλλο πρόβλημα που μας απασχολεί εκείνη την στιγμή κλπ. Τότε χρειάζεται αυξημένη προσπάθεια να τους υπερνικήσουμε. 
 
Η τέχνη του να ακούς έχει εφαρμογή στην επαγγελματική αλλά και στην προσωπική μας ζωή. Στην πρώτη περίπτωση έχει να κάνει με πελάτες, συναδέλφους (υφισταμένους και προϊσταμένους), και συνεργάτες. Συχνά ο δυσαρεστημένος πελάτης αυτό που θέλει στη πραγματικότητα είναι να ακουστεί χωρίς διακοπές για να εκφράσει την διαμαρτυρία του. Μετά το ξέσπασμα καλμάρει και είναι πιο δεκτικός να ακούσει τον αντίλογο.
 
Όμως και στην προσωπική μας ζωή, αυτό που θέλει κάποιος φίλος μας είναι ένα "αυτί" να τον ακούσει, να βγάλει από μέσα του τα παράπονα, την πίκρα, την στενοχώρια, το αίσθημα αδικίας που τον κυριεύει. Δεν θέλει να ακούσει. Θέλει να ακουστεί. Συχνά η σιωπή μας ή η μικρή ενθάρρυνση υπό τύπον μικρών ερωτήσεων ("λοιπόν;", "μετά;") διευκολύνει τον πάσχοντα φίλο μας να μιλήσει και να εκτονωθεί.  Ψυχοθεραπεία; Πες το κι έτσι.
 
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να ακούμε πραγματικά και με ειλικρινές ενδιαφέρον, όχι προσποιητά. Όχι μόνο για λόγους δεοντολογίας και αποτελεσματικότητας της συζήτησης αλλά επειδή είναι πολύ πιθανόν ο συνομιλητής μας να αντιληφθεί την προσποίηση. Πώς θα αισθανόσασταν εσείς σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο; 
 
Αν θελήσουμε να γενικεύσουμε το θέμα, αναμφισβήτητα η κοινωνία μας θα ήταν πολύ καλύτερη και οι διανθρώπινες σχέσεις, επαγγελματικές και προσωπικές, πολύ πιο αρμονικές αν όλοι κάναμε το πολύ απλό: μαθαίναμε να ακούμε ο ένας τον άλλο. Ως τώρα φροντίζουμε συνεχώς να επαληθεύουμε τον Μαρκ Τουαιν που είχε πει με το ανεπανάληπτο χιούμορ του: "Οι περισσότερες συζητήσεις είναι μονόλογοι με την παρουσία μαρτύρων". Τουλάχιστον οι δικές μας ας μην υπακούουν σε αυτό τον κανόνα.
 
Σε συνεργασία με το flowmagazine