Πώς οι νέες ταξιδιωτικές τεχνολογίες μπορούν να γίνουν απειλή για την ιδιωτική ζωή

Πώς οι νέες ταξιδιωτικές τεχνολογίες μπορούν να γίνουν απειλή για την ιδιωτική ζωή

Η «τεχνολογική επανάσταση» στον ταξιδιωτικό κλάδο, που επιταχύνεται από την πανδημία του COVID-19, αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη αλλά και μια εν δυνάμει απειλή για την ιδιωτική ζωή και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
 
Οι εφαρμογές, η αναγνώριση προσώπου και τα έξυπνα προϊόντα μπορούν να κάνουν τις αερομεταφορές και τη «διέλευση συνόρων» πιο εύκολη, ενώ οι ανέπαφες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλλουν στην ασφάλεια των ταξιδιωτών από ιούς που προκαλούν ασθένειες. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν έτσι να επιταχύνουν την επιστροφή στα ταξίδια.
 
Ομως, μια τέτοια καινοτομία συνοδεύεται από ορισμένους κινδύνους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πρόσφατο περιστατικό με τον πρώην πρωθυπουργό της Αυστραλίας, Τόνι Αμποτ, ο οποίος δημοσίευσε μια φωτογραφία με την κάρτα επιβίβασης της Qantas Airlines στον λογαριασμό του στο Instagram, πέφτοντας θύμα χάκερ ο οποίος σάρωσε τον κωδικό και απέκτησε τον αριθμό διαβατηρίου του.
 
Τα χάρτινα εισιτήρια θεωρούνται πλέον «old school». Ωστόσο, όσοι γνωρίζουν να «ελίσσονται» στο διαδίκτυο φαίνονται πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν τις ικανότητες σάρωσης κώδικα HTML και πρόσβασης σε βάσεις δεδομένων, όχι πάντοτε για καλούς σκοπούς.
 
Τα χάρτινα εισιτήρια θεωρούνται πλέον «old school». © Shutterstock
Στην περίπτωση του Αμποτ, ο χάκερ αποκάλυψε ελαττώματα ασφαλείας, σε μια προσπάθεια να αποθαρρύνει τον κόσμο από το να επιδεικνύει τα δελτία επιβίβασης και άλλα ευαίσθητα έγγραφα στο διαδίκτυο. Η αεροπορική εταιρεία «απάντησε» αναβαθμίζοντας τα πρωτόκολλα ασφαλείας.
 
Όταν «επιστρέφεις» σε έναν κόσμο με νέες ταξιδιωτικές τεχνολογίες, πως μπορείς να προστατέψεις τα προσωπικά σου στοιχεία;
 
H Σιγκαπούρη, πάντοτε μπροστά σε ζητήματα τεχνολογίας, ανακοίνωσε ότι θα γίνει η πρώτη χώρα στον κόσμο που θα χρησιμοποιεί αναγνώριση προσώπου σε ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδίδονται από την κυβέρνηση, από τον Σεπτέμβριο του 2020. Μέχρι το 2023, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ αναμένεται να χρησιμοποιεί την αναγνώριση προσώπου για το 97% των ταξιδιωτών.
 
Οι αλλαγές που επέφερε η πανδημία του COVID-19 δημιούργησαν επίσης νέες τεχνολογίες – αλλά και ανησυχία για τις επιπτώσεις της εφαρμογής τους. Σε ορισμένες χώρες, οι επισκέπτες πρέπει να κατεβάσουν εφαρμογές παρακολούθησης επαφών ή να φορούν ανιχνευτή GPS. Προς τα παρόν, η παρακολούθηση και η ανίχνευση ίσως είναι το «τίμημα» για την πραγματοποίηση κάποιου ταξιδιού κατά τη διάρκεια μιας παγκόσμιας πανδημίας.
 
Οι πιο ασφαλείς εφαρμογές ανίχνευσης επαφών χρησιμοποιούν Bluetooth και δεν «φορτώνουν» αυτόματα πληροφορίες σε κάποια κεντρική βάση δεδομένων. Όμως τον Ιούνιο, η Διεθνής Αμνηστία επέπληξε το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και τη Νορβηγία για υπερβολικά επεμβατικές πολιτικές και το Κατάρ για κάποιο ελάττωμα ασφαλείας που έκανε τις προσωπικές πληροφορίες των ταξιδιωτών ευάλωτες απέναντι στους χάκερ.
 
Τεχνολογία αναγνώρισης προσώπων
Οι ταξιδιώτες ανησυχούν για την «εισβολή» τεχνολογιών αναγνώρισης προσώπου στον τουριστικό κλάδο. © Shutterstock
Οι συνέπειες των προγραμμάτων αναγνώρισης προσώπου για ταξιδιώτες εξακολουθούν να είναι «θολές». Οσοι επιβάτες ανησυχούν σχετικά με τις προσωπικές τους πληροφορίες, ίσως θελήσουν να είναι προσεκτικοί με τη σάρωση και την καταγραφή των χαρακτηριστικών τους. Στα αεροδρόμια των ΗΠΑ, οι επιβάτες μπορούν να εξαιρεθούν από την βιομετρική αναγνώριση σε τελωνεία και άλλα σημεία ελέγχου, όμως ένα τέτοιο αίτημα ίσως «κινήσει υποψίες» και επιφέρει επιπλέον έλεγχο. Οπότε, οι περισσότεροι επιλέγουν να «πηγαίνουν με τη μάζα».
 
Παρόλο που μπορεί να φαίνεται συμβιβαστικό να γίνεται το πρόσωπο κάποιου – ακόμη και με μάσκα προστασίας – διαβατήριο ή κάρτα επιβίβασης σε αεροπλάνο και εισόδου στο εστιατόριο του ξενοδοχείου, όμως είναι ορθό να αναρωτηθούμε αν αυτές οι τεχνολογίες είναι πιο επεμβατικές σε σχέση με άλλες που χρησιμοποιούμε καθημερινά και επεξεργάζονται φωτογραφίες μας για να παρακολουθούν τις κινήσεις και τα ενδιαφέροντα μας.
 
Το Google Images κάνει ήδη «μια σπουδαία δουλειά στο να σας αναγνωρίζει από τις φωτογραφίες που έχετε ανεβάσει στο διαδίκτυο», αναφέρει η Vinny Troia, μια «ηθική» χάκερ και διευθύνων σύμβουλος της Night Lion Security. Το Facebook πραγματοποιεί αυτόματη αναζήτηση μέσω αναγνώρισης προσώπου, προτείνοντας την προσθήκη ετικετών στα άτομα που εντοπίζει στις φωτογραφίες που ανεβάζουμε.
 
«Λιγότερο σοβαρές» παραβιάσεις της ιδιωτικής ζωής
Η επιβίβαση στο αεροπλάνο με μια απλή κίνηση στην οθόνη του κινητού είναι φουτουριστική και εύκολη. Κρατήσεις μέσω «ρομπότ συνομιλίας» και βάσεις δεδομένων ξενοδοχείων, αεροπορικών εταιρειών και εταιρειών ενοικίασης αυτοκινήτων φαίνονται ιδιαίτερα χρήσιμες. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετοί τρόποι μέσω των οποίων αυτές οι τεχνολογίες θα μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση και να χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα μας.
 
Όμως, κάποιοι από αυτούς τους τρόπους είναι ακίνδυνοι: η αναζήτηση για ενοικίαση σπιτιού σε κάποιον συγκεκριμένο προορισμό για παράδειγμα, μπορεί απλώς να «πλημμυρίσει» τη ροή των αρχικών σελίδων των κοινωνικών μας δικτύων με διαφημίσεις σχετικά με αυτόν τον προορισμό ή άλλους παρόμοιους.
 
Η χρήση εφαρμογών όπως το Facebook, το Tinder και το WeChat εκθέτει τα δεδομένα των χρηστών, τα οποία «πωλούνται σε τρίτους για διαφήμιση, μοντελοποίηση δεδομένων και μελλοντικές χρήσεις που δεν έχουμε ακόμη καν εξετάσει», τονίζει ο – ειδικός σε θέματα απορρήτου και ασφάλειας δεδομένων – δικηγόρος Μαρκ Κακρέρι.
 
Γυναίκα συνδέεται σε κοινωνικό δίκτυο
Tα κοινωνικά δίκτυα συνήθως συλλέγουν πιο ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα από ότι οι εταιρείες που πραγματοποιούν ταξιδιωτικές κρατήσεις. © Shutterstock
«Χάρη στα δεδομένα των ταξιδιωτών, οι επιχειρήσεις είναι σε θέση να μοντελοποιούν και να προβλέπουν τη ζήτηση για ταξίδια, το χρονοδιάγραμμα και την “ανεκτικότητα” σε τιμές. Τα μαζικά δεδομένα είναι πολύ σημαντικά για τον ταξιδιωτικό κλάδο», προσθέτει.
 
Εάν κάποιος δεν έχει «δεύτερες σκέψεις» για την ανάρτηση μιας selfie κάθε φορά που βρίσκεται σε κάποιον παραθαλάσσιο προορισμό ή απολαμβάνει το γεύμα του σε κάποιο εστιατόριο, τότε το άγχος του για τα ζητήματα απορρήτου που προκύπτουν από τις νέες καινοτομίες στον ταξιδιωτικό κλάδο είναι εσφαλμένο.
 
Η «απεμπλοκή» από στοχευμένες ταξιδιωτικές διαφημίσεις είναι εύκολη: προϋποθέτει απλά τη διαγραφή των cookies και του ιστορικού αναζήτησης ή την αναζήτηση πτήσεων και ενοικιάσεων αυτοκινήτου σε «ανώνυμη περιήγηση».
 
Τα καλά νέα; «Οι περισσότερες ταξιδιωτικές εφαρμογές, όπως οι κρατήσεις διαμονής και μεταφοράς, οι ξεναγοί κ.λπ., δεν είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες όσον αφορά το απόρρητο σας», αναφέρει ο Ντέιβ Ντίαν, ιδρυτής του Too Many Adapters, ενός site που «απομυθοποιεί» την ταξιδιωτική τεχνολογία. Προειδοποιεί ότι τα κοινωνικά δίκτυα συνήθως συλλέγουν πιο ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα από ότι οι εταιρείες που πραγματοποιούν κρατήσεις και τα χρησιμοποιούν με πιο επεμβατικούς τρόπους. «Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι τα χρησιμοποιούν ευχάριστα καθημερινά».
 
Πιο σοβαρές παραβιάσεις απορρήτου
Υπάρχουν όμως πολύ μεγαλύτερες απειλές από τις ανεπιθύμητες διαφημίσεις ή τη σάρωση του προσώπου των επιβατών, όπως η χρήση της ταξιδιωτικής τεχνολογίας για την εισβολή σε τραπεζικούς λογαριασμούς, πιστωτικές κάρτες ή την κλοπή ταυτοτήτων.
 
Οι ταξιδιώτες βρίσκονται συχνά σε άγνωστα μέρη, αποσπώνται εύκολα και είναι πιο πιθανό να γίνουν θύματα κλοπής ή κυβερνοεπιθέσεων. Οι «κυβερνοεγκληματίες» δημιουργούν δίκτυα και ιστοσελίδες που φαίνονται νόμιμες, προκειμένου να κλέψουν τα ονόματα χρήστη, τους κωδικούς και τις επαφές των χρηστών.
 
Μια καλή «προφύλαξη» είναι ο περιορισμός της χρήσης δημόσιων wi-fi, τα οποίο «συνήθως είναι απροστάτευτο και αποτελεί έναν ελκυστικό στόχο για τους χάκερ», λέει ο Ατίλα Τόμασχεκ, ερευνητής της ιστοσελίδας αξιολόγησης εργαλείων απορρήτου Proprivacy.
 
Ο Πολ Λίπμαν, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κυβερνοασφάλειας BullGuard, συνιστά τη χρήση συσκευών που περιέχουν μόνο τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για το εκάστοτε ταξίδι, ειδικά όταν κάποιος επισκέπτεται χώρες όπου οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν το δικαίωμα (ή την τάση) να έχουν πρόσβαση στις συσκευές των επισκεπτών.
 
Η καλύτερη λύση ίσως είναι η προσπάθεια των ίδιων των χρηστών της τεχνολογίας, να αφήνουν ένα – όσο το δυνατόν – ισχνότερο ψηφιακό αποτύπωμα. Ο Ντίαν αποθηκεύει όσο το δυνατόν λιγότερες πληροφορίες στις συσκευές του, διατηρώντας μόνο τις εφαρμογές που πραγματικά χρειάζεται, ενώ ανακαλεί τακτικά δικαιώματα τρίτων σε Google και Facebook.
 
Συνιστά την ελαχιστοποίηση της πρόσβασης των εφαρμογών στις επαφές και την τοποθεσία σας. «Δεν εξουσιοδοτώ την πρόσβαση τοποθεσίας (GPS) σε καμία εφαρμογή που δεν το απαιτεί απόλυτα η λειτουργία της και διατηρώ τις υπηρεσίες τοποθεσίας απενεργοποιημένες όταν δεν τις χρησιμοποιώ ενεργά για πλοήγηση».
 
Γυναίκα κάνει ποδήλατο χρησιμοποιώντας GPS
Οι υπηρεσίες GPS μπορούν να καταστήσουν «ευάλωτες» σε τρίτους πληροφορίες σχετικές με τις μετακινήσιες μας. © Shutterstock
Ο Σκοτ Κέιες, ιδρυτής της ιστοσελίδας Scott’s Cheap Flights, συνιστά σε όλους να διασφαλίζουν ότι οι οθόνες κλειδώματος και οι λογαριασμοί όλων των συσκευών διαθέτουν ασφαλείς και μοναδικούς κωδικούς πρόσβασης και να απεγκαταστούν ή να αποσυνδέονται από οικονομικές εφαρμογές αφού ολοκληρώσουν τις συναλλαγές τους. «Φροντίστε να ενημερώσετε τα λογισμικά σας με τις πιο πρόσφατες ενημερώσεις ασφαλείας», προσθέτει.
 
Ο Πολ Μέιερς, ένας συνταξιούχος – πρώην στέλεχος της κυβέρνησης -, τονίζει ότι όταν επισκέφτηκε κάποιες χώρες, οτιδήποτε δεν χρειάζονταν άμεσα έμενε στο σπίτι. Όλα τα υπόλοιπα – τηλέφωνο, tablet, σημειώσεις συναντήσεων – «πήγαιναν μαζί του» κάθε φορά που έφευγε από το δωμάτιο του ξενοδοχείου.
 
Σε ορισμένες χώρες, οι κρατικοί φορείς μπορούν – και θα καταφύγουν – σε κατασκοπεία για να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Δεν θα διστάσουν να εισβάλουν στο ξενοδοχείο, για να πάρουν τον προσωπικό υπολογιστή και να κατεβάσουν σημαντικά αρχεία ή να εγκαταστήσουν κάποιο λογισμικό παρακολούθησης.
 
«Ολα ακούγονται σαν μια ταινία κατασκοπείας στην οποία εσείς, τα δεδομένα σας και η προσοχή σας μετατρέπονται σε ένα εξαιρετικά κερδοφόρο προϊόν. Ομως απλά βήματα μπορούν να σας βοηθήσουν να παίξετε πρωταγωνιστικό ρόλο», καταλήγει το δημοσίευμα του National Geographic.
 
με πληροφορίες από National Geographic και travelstate