Άνω Μερά: Το χωριό στη μέση της Μυκόνου

Άνω Μερά: Το χωριό στη μέση της Μυκόνου

Το μοναδικό χωριό του νησιού στην μέση της Μυκόνου με την παραδοσιακή μεγάλη πλατεία. Το χωριό κοσμεί το ιστορικό Μοναστήρι της Παναγιάς Τουρλιανής με το περίτεχνο καμπαναριό, που χτίστηκε τον 16ο αιώνα σε θέση που προϋπήρχε παλιά εκκλησία των Εισοδίων της Παναγιάς. Το αξιοθαύμαστο ξυλόγλυπτο «μπαρόκ» τέμπλο του τρίκλιτου ναού, ο επισκοπικός θρόνος και ο άμβωνας (τέλη 18ου αι.) λέγεται ότι κατασκευάστηκαν στην Φλωρεντία.

Η αρχιτεκτονική του συγκροτήματος εντυπωσιάζει με την λιτή του μεγαλοπρέπεια τον επισκέπτη, που θα περιεργαστεί στην αυλή του την πλούσια ανάγλυφη διακόσμηση του μαρμάρινου καμπαναριού και της βρύσης, χαρακτηριστικά δείγματα της παραδοσιακής μαρμαρογλυπτκής των Κυκλάδων. Στις συλλογές του μοναστηριού υπάρχουν πολλά παλιά εργαλεία και σκεύη, σημαντικά εκκλησιαστικά κειμήλια, αρχιερατικά άμφια, επίπλωση (ένας ξυλόγλυπτος επιτάφιος, αναλόγια κ.α), μεταβυζαντινές εικόνες και διάφορα άλλα αφιερώματα πολλά από αυτά εκτίθενται στο εκκλησιαστικό μουσείο που στεγάζεται στον όροφο του Μοναστηριού.

Βόρεια του οικισμού βρίσκεται ο λόφος του Παλαιοκάστρου. Στο σημείο έχει εντοπισθεί μία επί πλέον πόλη, πέρα από την πόλη στην χώρα, όπου αποκαλύφθηκαν τμήματα του αρχαίου τείχους κάτω από το μεσαιωνικό οχυρό αρχοντικό των Βενετών το "Κάστρο του Γκίζη". Εκεί σήμερα βρίσκεται η ομώνυμη γυναικεία μονή που χτίστηκε τον 18ο αι. όπως και θεμέλια κτιρίων, υπολείμματα ταφικών πυρών και δείγματα κεραμικής των γεωμετρικών, αρχαϊκών και ελληνιστικών χρόνων.

Στο σημείο υπάρχουν υπολείμματα που ανήκουν σε βυζαντινό κάστρο του οποίου η ηλικία πιθανολογείται από τον 7ο αιώνα.  Αυτά τα υπολείμματα μαζί με άλλα οχυρωματικά έργα στην κορυφή και στις δυτικές υπώρειες του Αϊ-Λιά του Βορνιώτη ήταν οι οχυρώσεις των Βυζαντινών εναντίον των επιδρομών του στόλου των Αράβων στο Αιγαίο.



Κάτω από το Βυζαντινό Κάστρο είναι ευδιάκριτα υπολείμματα από αρχαία οχύρωση του χώρου όπως λιθόπλινθοι και μάρμαρα κοντά σε πύλη ενώ στις πλαγιές έχουν βρεθεί απομεινάρια παλαιάς οικισμικής εγκατάστασης με ταφικά ευρήματα της γεωμετρικής εποχής όπως επίσης και προϊστορικά ευρήματα. Όλα τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η περιοχή λόγω ευνοϊκής θέσης έχει συνεχές μητρώο κατοίκησης από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Οδηγώντας βόρειο ανατολικά και περνώντας από την περιοχή της Μαούς θα συναντήσετε τους αμπελώνες της Μυκόνου ενώ συνεχίζοντας ο δρόμος θα σας οδηγήσει στο Φράγμα του Φωκού, λίγο πριν την ομώνυμη παραλία.